Orta-GeçTunç ve Demir Çağı Anadolusundan Kent Sistemi Örnekleri
Yrd.Doç.Dr. Alev  ERARSLAN
     

Orta-GeçTunç ve Demir Çağı Anadolusundan Kent Sistemi Örnekleri (M.Ö.1950-1609)

» M.Ö. 2. bin yıla tarihlenen Orta Tunç Çağı, Anadolu'da büyük ve planlı bir kent sistemi ağının ortaya çıktığı bir dönemdir. Bu dönem kentlerinin genel kent kurgusu saray ve tapmaklardan oluşan güçlü surlarla çevrili bir içkale (akropol ya da yukan kent) ile yine çevresi surlu bir aşağı kentten oluşur. Dönemin başlan M.Ö. 2. bin yılın ilk çeyreğinde Anadolu'da Mezopotamya Bölgesi ile gelişen örgütlü ticaret nedeniyle "Asur Ticaret Kolonileri Çağı" olarak da bilinir. Bu dönemde Anadolu'nun siyasal yapısı her biri bağımsız irili ufaklı çok sayıda kent devletinden oluşmaktaydı. Bu yerel kentlerden bazılannda Asurlu tüccarlara ait pazar ve ticaret merkezi olan karumlar bulunurdu. Bu yerleşmelerin en
önemlilerinden biri, sayılan 40'ı bulan karumun da merkezi konumundaki Kaniş (Kültepe) Karumu'ydu.
Kayseri yakınlarındaki Kültepe Höyüğü, 550 m çapı ve 20 m yüksekliği ile Orta Anadolu'nun en büyük höyüklerinden biridir. Kentin yöneticileri oval biçimdeki höyüğün tepesindeki yukan kent alanında bulunan saraylarda yaşarken yerel halk ve tüccarlar kazamatiı (yeraltına kazınmış siper) güçlü surlarla kuşatılmış, çapı 3 km uzunluğundaki aşağı kentte otiıımaktaydı (Sevin 1999). Kentin akropolü (yukan kent) ise 4 metreyi aşan kalınlıkta bir sur duvan ile çevrilen saray ve tapmak alam ile bir kale oluşturmaktaydı. Asurlu tüccar evlerinde bulunan tabletler ticarette söz sahibi olan saray ve saray erkânından söz etmektedir...